محمد الريشهري

42

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

بيت " از پيامبر خدا روايت كرده‌اند « 1 » و آنچه هفده تن از اصحاب پيامبر خدا درباره آن ، گزارش كرده‌اند ، « 2 » و آنچه اهل بيت عليهم السلام ، خود در تفسير " اهل بيت " گفته‌اند ، « 3 » چنين بر مىآيد كه تنها گروهى خاص از نزديكان پيامبر صلى اللّه عليه و آله ، " اهل بيت " شمرده مىشوند و حتّى همسران پيامبر صلى اللّه عليه و آله جزو آن نيستند . بدين ترتيب ، مجال كمترين شك در مقصود از " اهل بيت " براى محقّق منصف ، باقى نمىماند . « 4 » مضمون و سياق آيه تطهير نيز مؤيّد احاديثى است كه " اهل بيت " را به جمع خاصّى از نزديكان پيامبر صلى اللّه عليه و آله تفسير كرده‌اند . به علاوه ، سيره عملى پيامبر خدا در تبيين اين آيه شريف از هنگامى كه براى دفع احتمال ورود همسرانش در عنوان " اهل بيت " ، مانع از ملحق شدن همسر بزرگوارش امّ سلمه به " اصحاب كسا " شد تا هنگام مرگ « 5 » به گونه‌اى بود كه هيچ گونه اختلافى در مفهوم و مصداق " اهل بيت " باقى نمىگذاشت و در زمان حيات ايشان ، جز گروه خاصّى از نزديكان پيامبر صلى اللّه عليه و آله كه از نظر علمى و عملى ، شايستگى هدايت و رهبرى امّت اسلامى را داشتند ، كسى مدّعى اين عنوان نبود . « 6 » بنا بر اين ، هر گونه شبهه در مفهوم و مصداق " اهل بيت " در آيه تطهير و حديث ثقلين ، در برابر سخنان صريح و روشن پيامبر صلى اللّه عليه و آله در تفسير اين عنوان و سيره عملى ايشان در اين زمينه ، فاقد ارزش علمى است .

--> ( 1 ) . ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : بخش يكم / فصل يكم : همسران پيامبر و مفهوم " اهل بيت " . ( 2 ) . ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : بخش يكم / فصل دوم : اصحاب پيامبر و مفهوم " اهل بيت " . ( 3 ) . ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : بخش يكم / فصل سوم : اهل بيت و مفهوم " اهل بيت " . ( 4 ) . اين نكته بديهى مىنمايد كه " اهل بيت " در آيه تطهير ، شامل پيامبر صلى اللّه عليه و آله نيز مىشود ؛ ولى در حديث ثقلين كه " اهل بيت " به عنوان جانشينان پيامبر خدا مطرح شده‌اند ، پيامبر صلى اللّه عليه و آله از " اهل بيت " خارج است . ( 5 ) . ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : بخش يكم / فصل چهارم : درود فرستادن پيامبر صلى اللّه عليه و آله بر اهل بيت عليهم السلام و تخصيص ايشان در امر به نماز . ( 6 ) . براى آگاهى بيشتر ، ر . ك : اهل‌بيت در قرآن و حديث : بخش يكم : مفهوم " اهل بيت " .